Nga Halit Elshani
Inmemoriam
Sot pra u benë 20 vjet qe pushoj se rrahuri zemra e veprimtarit, ambasadorit të pa shpallur në Evropë, z.Enver Hadrit
LEXO E MOS BESO!
"Për zhvillimin e mbarë të shoqërisë, më të dëmshëm janë njerëzit
e mirë që heshtin, se sa keqbërësit."
- Martin Luther King -
Shkaqet e krijimit të rrethanave të favorshme për vrasjen e Enver Hadrit, padyeshim janë edhe në maradhanjët nder shqiptare dhe pse jo edhe familjare.Të shkruejsh për këtë qeshtje është një detyrë e veshtirë dhe me plot paçartesi-kompleksive.Të shkruejsh për gjera të pa këndshme dhe të futesh në gjirin familjar me apo pa dashje është një qeshtje e pa presedan.Qellimi është i një qmendurie do thonin shumë kush e posaqerisht ata qe siq thot populli u “bie mini për mustaqe”. Këtë nuk e bej për inati,apo per ndonjë qellim tjetër,por vetëm me tregue gjeneratave të ardhshme se gjerë ku kishte shkue makineria vrastare serrbo-sllave për të zhdukë veprimtarët dhe pse jo për t’ua futë frigën shqiptqrëve në diasporë. Mafia e sherbimit sekret jugosllavë kishte arrijtë në një mënyrë edhe në familje Ky ishte kulminacioni i suksesit të armikut shekullor të përbetuar!?
Historikisht sherebimet sekrete jugosllave kur kanë arrijtë me u fut apo me berë ndonjë antar të familjës,shokëve,sidomos në dhe të huej,me ndonjë benificion për vedi,suksesi nuk ka mungue. Mjafton të përmendi vetëm pasaportat,më të cilat ka manipulue në masë të madhe duke i kushtezue shqiptarët!
Për këto qeshtje do të përpiqem ne vijim qe sa do pak të zbardhë të vërtëtën.
Edhe në sistemin e treshes,të levizjeve është vërtetu se:KOS-i ,OZN-a,më vonë UDB-eja kanë arrijtë qe të fusin njerëzit e vet,nëpër :qeli,fshatra,qytete dhe në diasporë.Nëpërmes këtyre regrutimeve,informatoeëve kanë pasë gjerat siq thuhët në grusht dhe i kanë përcjellë gjerë sa është zbulue grupi dhe ren pasë rendi kur kanë desht kanë berë ”bume”,jane favorizuar,gradue puntorët e sherbimeve sekrete,kanë regrutue bashkëpuntor duke e zgjerue dhe forcue sherbimet sekrete.Bie flala pas rënjës se Rankoviqit janë zbulue mbi 30.000 bashkëpuntor,një pjesë edhe me rroga.
Po përmendi një ish gazetar,bashkëpuntor i Vujvodiqit në Pejë,shkrimtar,prof.univerzitar kishte shkue të Shefi i Sekretariatit,përndryeshe vendas imi,i kishte thënë se deshiron të vazhdojë bashkëpunimin,ai kishte pasë për qellim me nxjerrë dosjën,për t’a humb gjurmët vetvehtës dhe veprimtaris antikombetare!?Shefi i sekretariatit i indinjuar i kishte thënë:
”Nuk ka nevojë më të bashkëpunojmë”!?
Është i njohur rasti ku në diasporë shum kush e ka pasë fotografin e Titos dhe prapa saj të Enverit.
Varësisht nga nevoja foto ne muri vetëm është këthye prapa .Kur me erdhi ne konak Hysën Trepeza e ndrrova pamjën e fotos.Hoq Envern qe e kishim për herë dhë për aq sa nejti ai e shiquem Titon.Ky ka qenë moment vështirë,por…
Ketë e pohon edhe një student i Akademis,qe kishte banue dhe qellue kur kishte ardhë i përmenduri në konak.
Në festën kombetare,me 1976, e cila ishte mbajtë në hotelin e njohur në “Sharaton” në Bruksel,kishte value për herë të parë flamuri kombetar pa yll.Ky moment kishte shkaktue përplasje të mëdha ne diasporën e përqar shqiptare ne Bruksel dhe më gjerë.
Ky gjestë e kishte gezue ambasadën ish jugosllave për t`a zgjerue bashkëpunimin me elemente shqiptare të vetdijeshëm apo pa vetdije ishin berë kolaboristë të vertet të Ambasades jugosllave në Belgjikë.Levizja kishte reague,mergatës së vjetër iu kishte berë qefi.Ky flamur valoj për 48 orë mbi hotel sipas ligjit vendor.
Një veprimtar i rrugëve në Belgjkë kishte pohue sa herë se ju ‘po doni me shti sherbimin Jugosllavë me na vra të gjithve!?’
Për këtë dhe destruktivitetin e tyre kemi mallkimin,prononcimin e herojt të popullit,Kadri Zekës;
G.A;” mbetesh fill vetëm,e kurr shokë mbas vedi mos paq”,pra ishte fjala për njerezit e tillë qe s`kan nejt shumë ne diell!?
Ishin këto shqetesimet pas Demostratave të studentve në Kosovë dhe perpjekjës së Enver Hadrit dhe Kadri Zekës per mbajtjen e protestave para organeve Evropjane në Bruksel.Janë të njohura keto demostrata një javore,të cilat e tronditën
Beogradin.Fatkeqesisht kjo demostrat shumë e sukseshme nuk është zbarrdhë sa duhet ose më sakt nuk është përfshi në feltonet e shumta qe janë shkrue nga disa autor dhe organizator të demostratave të vitit 1981 në Kosovë.Posaqerisht negilizhohen ato të vitit 1968.Demostratat e vitit 1968 meritojnë një analizë të rrethanave dhe suksesi i tyre.Ato kanë berë një jehonë të madhe në kerkësat legjitime të shqiptarëve në ish Jug.Janë zhvillue në rrethana më të veshtra për mëndimin tim si pjesëmarrës drejt për se drejti i këtyre demostratave qe ia dridhën trollin asaj krijese artificiale.Pasuen ndryeshimët dhe një avansim kushtetues i Kosovës.
Për këtë Ëili Kjupersi i kishte thenë Enver Hadrit në një vizitë qe ia kishte berë;”Ju tani z.Enver e keni të rregulluar qeshtjën”!?Për të vazhduar,Kushtetuta e 74-ës është për ju zgjidhja më e mirë,a?.Jo i kishte thenë Enveri sepse nuk jemi berë shtët,nuk na u ka dhanë e drejta e vetvendosjës,kjo është edhe një farës e sistemit komunist Jugoisllav.
Ca shqiptar të frustuar krijonin alibi dhe i denuen demostratat nepërmes një telegrami famë keq.Eshte i njohur artikulli në gazetën”Rilindja” në prillë të vitit 1981,janë te njohur aktorët qe ë shkruen dhe e distribuen në emer gjoja te 5000 puntorëve në diasporë.
.Këto marifete kanë berë një përqarje edhe më të thellë në mërgatën shqiptare.Ketë e përcillte dhe e stimulonte ambasada me njerzit e vet.
Shkrimi i Ymer Bajrës në të përditshmen Rilindja
të datës 19.04.1981, fq. 8.
Këto veprimtari,kjo përkrahje shtonte urrejtjën dhe identifikoheshin akterët e sidomos binte në sy Envei dhe Kadria.Në anën tjëter një pjesë e aktivistave të Leviszjës futeshin përqarje ndermjet kryeveprimtarit,Enver Hadrit me Kadri Zekën.Ketë bashkëpunim e permend edhe Hydajet Hyseni në librin e Rasim Selmanajt;”Heroi me kitare”,fokusi 07
Kanë qenë të kota dhe nuk janë të vertëta pohimet e Ibrahim Kelmendit në rromanin “Atentatet”lidhur me Enver Hadrin.Ky i fundit ka dijt me nejt me te edhe me nga pesë orë, për ta ndihmue Levizjen,qoftë më paisjën e lejeve për protesta në Bruksel,qoft me pjesëmarrjën direkte në mbarë Evropën ku janë mbajt protesta,edhe pse ka qenë shpesh herë i rrezikur.Vlenë të cekët se nga Frankfurti është detyrue me lëshue demostartën para kohe duke parë rrezikun qe i kanosej,për likuidim.Për ketë flasin njerzit e sidomos personi nga Peja qe e ka prue me kerr në Bruksel.Me gjithat një përson kolaborist i kishte ndjek me veturën e vet po ashtu gjerë ne shtepin e Enverit,dhe e kishte qortue pse ikën dhe pse kanë vozitë aq shpejt.Këta njerëz janë gjallë.Kush e rrezikoj at n’at demostratë është qeshtje qe dikush duhët t~i përgjigjet,aq më parë ata qe po e quajn mjerisht,akoma ”tradhetar”,pas vrasjës makabre të tij në Bruksel.Pse nuk u organizue atentat ndaj tyre!!!!!?????
Pjesëmarrja e drejtpërdrejtë e Enver Hadrit në demonstrata –
në Frankfurt
Fusnotë 1.
Inskenimet e sulmit n’ambasaden Jugosllave në Gjermani kanë qëne në bashkëpunim me sherbimin sekret Jugosllav,për t`u identifikue të shqiptarët si armik iTitizmit dhe Serbisë!.Këta njerëz po qirren sot e kësaj dite,se kanë veprue për interesa shqiptare!?
Këto shembuj kanë qenë shumë eklatante se sa ne e kemi pengue njeri tjtrin,duke i krijuar gjithëfar epitetesh.Kjo padyeshim ka shkue në favor të armikut për të na përqarë dhe demoralizue në masë në rrugëtimin tonë për bashkim dhe liri.
Pse në këtë libër nuk përmënden këto aktivitete dhe posaqerisht ato Rrezoluta të sponzoruara nga Enveri të cilat padyeshim i kanë dhanë një shtytje institucioneve vendimarrse t`Evropës qe t`a ndrrojnë mendjën rreth bastonit Jugosllavi.
Kjo,ky nihilizëm nuk mund të anashkalohet.Kjo behët me qellim për t` zbeh sadopak veprimtarin institucionale të Enver Hadrit.Nuk kemi rast më të mirë te kësaj veprimtarie ne diaspor.Kjo duhët të jetë shembull për gjeneratat e ardhshme.Në të kundertën i lartpërmenduri:Enverin e mallkon:”ka me te mallkue populli”...Cili popull,…
Rasti denigrimit
Në një rast në Strazburg evrodeputeti i Anglis u kishte thanë;Rizes dhe Enverit;”Ne nuk mujm me prish Jugosllavinë për dy miljon shqiptar”!?
Makineria jugosllave kishte arrijtë që të fuste përqarje edhe në familje,duke e izolue Enverin nga shokët e ngusht,duke I krijue përqarje në familje!?
Njerëzit tashma nuk guxonin t`i shkonin në shtepi,t`a shoqeronin si më përpara.Kjo ka qenë edhe një sukses i izolimit te veprimtarëve nga gjiri më i ngushtë..Nuk është i rastesishëm qe Enveri ndrronte konak shpesh herë,e kjo për familjën e tij fatkeqesisht kishte reprokrusione tjera.
Ai shpesh herë i ka thanë të shoqës së;”Unë jam i martuar vetëm me Kosovën”!?
Kjo thënje e tij e rrelaksonte atmosferën familjare,i demantonte thash e të thënat.
Jeta vazhdonte,njerëzit shpirt keq merrnin shebulla te shumta.Ja pra ju nda edhe shoku i ngusht i tij i jetës z.Riza Budakova,i cili tashma takohej me Enverin jasht shtepisë..
Gjatë hulumtimeve gjeta në një familje,përkatesisht në dosjën e Shehide Nezirit ,një herbarium-si pankratë.Lulet e fresta qe i kishte bartë në varrim i kishte vue në një letër të bardhë.E luta qe të ma jap për një ditë.Ajo evokoj kujtimet e sja dhe ma dha qe t’ia këthej.Unë shkova në familjën e Hadrit dhe ia tregova Aishës.
Me besoni as një pshertimë,as një kujdesë qe ta ketë në shtepin e vet për kujtim dhe t’a falenderon Shehidën apo mue eventualisht.Kjo mos kujdesi me ka sherbye për ta njoft edhe më karakterin e saj.
Gjithashtu ia bere me dije se librin nuk po kam me qka me botue?Nuk kam mjete me tha.-Po prej atyre frangave qe te kanë mbet nga varrimi !?U qudit se gjerë ku kam arritë dhe pas një rekapitulimi e bisede,kush i ka tubuar,sa janë tubuar,sa janë shpenzue,sa janë mbetë…
Ato i ruaj ne kacën time në bankë.
Renoari me tha e profitin!Pak sa i revoltuar i thash ja ku e ke verzionin e fundit të librit,botoje ti në emër të familjës,e unë nuk dua as gjë,vetëm të botohët!
Do shifemi tha në Kosovë,pasi edhe ti po shkojshe.Sot e at dit nuk u takuem më.
Dhe jo vetëm kaq sepse ajo ne shtpin e vet nuk i ka ruejt dokumentacionin,bazën e zyres se Enver Hadrit e cila ka qene një arrhivë për hulumtime të më tutjeshme,jo vetem unë por për gjeneratat e reja.
Gjithashtu ju propozova edhe një mundësi tjëtër që për rivarrim të krijohët:Këshilli Organizativ të jetë në krye me kryetarin e Akademis së Shkencave dhe Kryetarin e Parlamentit të Kosovës.Në Këshillin organizativ të jenë përfaqesuesit e të gjitha subjekteve politike qe veprojnë në Kosovë.Unë vazhdova punën me familjën e Enver Hadrit.Njisoj edhe familja e Enverit i kishte kërkesat e veta..Biseduem gjatë,i shqyertuem mundësit,por fatkeqesisht me gjith një pelqim gojor, më tepër nuk mundëm të marrim nga familja e Enverit.
Tani lirisht mund të them,pas kthimit të eshtrave te Jusufit e të Bardhoshit dhe rivarrimin e tyre në Dubovik dhe të Kadri Zekës në Gjilan,së pari isha i thyer shpirtnisht, për mos rrealizimin e idesë,dhe se dyti isha i thyer për shkak të ndarjës së shokëve të idealit dhe se treti,qe të gjitha iniciativat për kthimin e eshtrave të Enver Hadrit nuk u rrealizuen gjerië më ditën e sotme.”Për këto çështje dhe më shum në librin:”Ceta e Brukselit(mendime dhe opinione)”,Dukagjiuni,Pejë.
Fusnota 1
Në bazë te disa dokumenteve qe i kam gjetë del se Enveri ka pasë se paku dy libra protokolli,ku janë sot ato !?Aisha thot mi kanë marr Gania,Reshati e nuk mi kan kthye,ndersa Riza thekson ka pasë një traktor letra,qe i ka gjuajt…Kujt t’i besosh ?Po pse e ke prish zyrën e tij në podrum i thash!?Ju ka desht Renoardit për studio…Këto e shumë gjera tjera deshmojnë për pakujdesin dhe për zhdukjën e…
Halit Elshani: Gjurmëve të veprimtarisë atdhetare të Enver Hadrit Vazhdim i fejtonit ekskluziv që botohet në edicionin e shtypur.
Botimi për herë të parë i një pjese nga opusi i E. Hadrit: "Zëri" dhe "Zëri"
Është gjë e rëndomtë që të ketë shtyp të dyfishtë? Jo! Gjatë kohës së luftës shpesh është përdorur taktika që të botohet një gazetë zyrtare nga ata që ishin në ilegalitet, mirëpo këtu nuk është rasti i tillë i Enver Hadrit.
|
|
Botimi për herë të parë i një pjese nga opusi i Enver Hadrit:
"Zëri" dhe "Zëri"
Që nga viti 1976 në Bruksel filloi të dalë revista «Zëri i Kosovës», si Organ i Rrezistencës Kombëtare të Shqiptarëve të Kosovës. Qëllimi i botimit të kësaj reviste ishte në plan të parë që të afirmohet lufta nacionalçlirimtare e shqiptarëve të Kosovës dhe krahinave tjera shqiptare të okupuara nga Jugosllavia, e poashtu që botës së perëndimit t'ia bëjëj të dijtur vujtjet e popullit shqiptar të Kosovës. Më 1979 kjo revistë filloi dhe botimin e saj në gjuhën frënge »La voix de Kosovë». Nga fundi i vitit 1979 apo fillimi i vitit 1980 diku në Gjermani filloi të dalë në forma pamfleti një botim i cili po ashtu kishte titullin «Zëri i Kosovës». Pse?... |
Bie fjala: në RPS të Shqipërisë botohet që nga koha e Luftës së Dytë Botrore gazeta «Bashkimi». Po ashtu edhe në perëndim para katër vitsh filloi të botohet edhe një gazetë «Bashkimi». Ndryeshim në mes tyre është në atë se e para është e botuar nê Tiranë derisa e dyta, megjithëse titulli bashkimi është e shkruar me të njejtin karakter të germave, botohet si Organ i Frontit të Kuq Popullor dhe nuk ka adresë të botimit, as përgjegjës shtypi. Pra, me fjalë të tjera është ilegale kjo formë e luftës apo veprimit rrevolucionar. Po ashtu është rasti dhe i revistes «Zëri i Kosovës», i cili si Organ i Rrezistencës Kombëtare të Shqiptarëve të Kosovës botohet në Bruksel. Pra ky botim ka adresën dhe emnin e përgjegjësit të shtypit, kurse në shumë raste autorët e artikujve mbesin anonimë. Përkundër kësaj, në kohët e fundit shohim se «Zëri i Kosovës», që del diku në ndonjë vend tjetqr në Evropë (ndoshta edhe aty ku nuk duhet!), do të jetë Organ i Lëvizjes për Republikën Shqiptare në Jugosllavi, e që kjarrët shihet se prej kujt është i shtyer. Duke dijtë se kush e ka dhënë idenë për botimin e parë të «Zërit» që del në Bruksel, dhe se çfarë pozite e ku gjindet ky, është e qartë se tjetri vazhdon politikën e fqinjëve tanë.
Pankartë e përgatitur dhe e mbajtur nga Shehide Neziri
gjatë varrimit të Enver Hadrit,e cila ruhet edhe sot herbariumin.
Enver Hadri:«Zëri i Kosovës» faqe 33 (Fejtoni ekskluziv si dhe materiali shtesë mbi Enver Hadrin janë nga Halit Elshani e shtypur në edicionin e” Ilirisë”
“ III.- Për opinionin qytetarë të Kosovës ishte shokuese sulmi mbi dy kategoritë, që, tashmë, kanë statuesin moral të institucionit, siç janë ish burgaxhinjtë politikë të Kosovës dhe të gjithë të rënët për lirinë e Atdheut. E themi zëshëm, se pa veprën madhore, pa sakrificën e këtyre dy institucioneve, Kosova jonë kurrë nuk do të arrinte në statuesin aktual, në lirinë dhe pavarësinë e saj. "KURBANI NUK MAJMET NE NATEN E BAJRAMIT" - thotë populli. Andaj, përpjekjet në vijimësi të djemëve, të vajzave dhe të burrave të Kosovës, janë shumë dekatore.
SHIK-u përgojoi edhe Enver Hadrin, Hero i Kosovës! E rëndë gjer në paduresë! Në ditë-varrimin e tij, më 1990, në Bruksel, njëri nga themeltarët e SHIK-ut, iu drejtua "xhematit" , se, "sot, ne, Lëvizja (lexo: "Popullore" ideologjike), e falim Enver Hadrin!" Ishte sa shokuese, po aq tmerruese kjo deklaratë publike! Pse, zoti Hadri ishte i dënuar nga SHIK-u dhe, tani i vrarë, po i falej jeta!!! Dhe, pse Lëvizja "Popullore" e dënoi Enver Hadrin? Sepse, ai edhe në art,me poezi, denoncoi krimet e komuniszmit, sulmoi me emër Enver Hoxhën, si vrasës serial të shqiptarëve. Dhe, stalinistë-enveristët e Kosovës në mërgatë, nuk mund t`ia falnin mëkatin e bërë, për të gjallë, Enver Hadrit.
Heroi Enver Hadri i përket asaj gjenerate gjimnazistësh të Pejës, që nga 30 maturantë, 24 syrësh e kishin prindin-baba- të ekzekutuar, nga bishat komuniste jugosllave. Ai ishte bashkënxënës i Esat Myftarit, Namik Lucit, Zyme Berisha, Naime Daci - Gjakova..., që vuajtën burgjet, internimet e persekutimet nga Sigurimi zëkeq shqiptar, ku, këta djem e vajra, të përndjekur nga UDBa-a jugosllave, kishin kërkuar shpëtim në Shqipërinë nënë!
Heroi Enver Hadri i përkiste gardës atdhetare e kombëtare, njësoj si Jusuf Gërvalla me shokë. Duke përfituar nga prania e institucioneve të Bashkimit Evropian në Bruksel, ku ai jetonte prej kohësh, me shkathtësi, krijoi lidhjet me organin më të lartë të këtij Bashkimi, pra, me Parlamentin e tij. Në bashkëpunim të përhershëm, me djemtë dhe burrat atdhetarë të Kosovës në mërgatë dhe në Atdhe, me xhentilencë e profesionalizëm, i ofroi Parlamentit Evropian materiale të bollshme dhe bindëse, për domosdoshmërinë e mbrojtjes të popullit të Kosovës, i cili vuante represionin, gjithnjë në rritje komunisto-fashistë, duke i mundësuar këtij populli të përvuajtur shkurorëzimin e përjetshëm, me krijesën artificiale Jugosllavinë, përkatësisht Serbinë. Dhe, pikërisht, në rrugëtimin për në Parlament, me njërën nga dosjet e radhës në makinë, në një ndalesë dritash të kuqe, ekzekutohet.
Dhe, tani, kur populli shqiptar në Shqipëri, Kosovë dhe mërgatë, është në përgaditje e sipër, për ta përkujtuar 20 vjetorin e rënies, në krye të detyrës kombëtare, të Heroit Enver Hadri, SHIK-u "ynë", gjithnjë i gatshëm në krime e manipulime, e rivret Heroin, me denigrime te radhës!!! "O TEMPORA! O MORES!" (O kohë, o zakone) - do të thërriste, madje fort, latini i lashtë.”
Fusnotë:
Enver Hadri:«Zëri i Kosovës» faqe 33 (Fejtoni ekskluziv si dhe materiali shtesë mbi Enver Hadrin janë nga Halit Elshani e shtypur në edicionin e” Ilirisë”
2.
Një fotografi ku prapa në shpin të saj shkruen;”ruju se po fotografon filan filani,nga e cila u detyrue të largohët para kohe,nga se kishte indikacione se do t’a likuidojnë”
Halit Elshani:”Qeta e Brukselit”,Dukagjini,2007,faqe 389
3.
Shoqata për kthimin e shqiptarëve të shpërngulur nga trojet e veta
Jahja Lluka
Për Shtetin tim Kosovën
Pejë 2008
4
Idriz Zeqiraj,veprimtar dhe shokw i Enver Hadrit:”Tevenovela e pwrgjakshme me emrin Kosovw”
Halit Elshani
