Janë këto fjalë
nderimi dhe respekti, me të cilat i mbyllte shpesh letërkëmbimet e
veta, shkrimtari modern në gjininë e prozës, Ministri i Arsimit
Profesor Ernest Koliqi (1903 - 1975) me klerikun erudit mirditor
Monsinjor Dr. Zef Oroshin (1912 - 1989).
Të gjithë miqtë e
ngushtë të Mons. Oroshit e dinë faktin, se kleriku ynë e kishte
mik të ngushtë Profesor Koliqin dhe bashkëpunonte me ide e punime
shkrimore me revistën autoritative kulturore – shkencore
“Shejzat”, që asokohe botohej rregullisht në Itali.
Me kalimin në amshim
të personalitetit të madh shkodran Prof. Koliqit, atdhetari e
meshtari i përvujtur, përkthyesi, shkrimtari, studiuesi, teologu
dhe filozofi i mprehtë Mons. Oroshi, në faqet e revistës
prestigjioze “Shejzat”, në numërin special të vitit 1975,
përkushtuar tërësisht Prof. Ernest Koliqit, shkruan 12 faqe me
fakte dhe pathos të veçantë punimin: “Fiket
Ernest Koliqi, një pishtar i letërsisë e i kulturës shqiptare”,
duke e analizuar personalitetin e shquar të kombit në shumë
rrafshe.
Ky studim esencial
shkruar afërsisht 35 vjet më parë, zgjoi interesim në shtypin e
kohës në diasporë. Ky është ribotuar në shumë gazeta dhe
revista mbas vitit 1991 në Shqipëri, Kosovë, Mal të Zi, Zvicër,
Suedi, Paris, Romë, Amerikë etj.,
Duke u kthyer pak
mbrapa në kohë, duhet thënë, se në Shqipëri brezi i
intelektualëve të shquar largpamës, ajka e zgjedhur e profesorëve
dhe enciklopedistëve, që ishin dhe mbetën fryma dhe shpresa e
vetme e lirisë dhe demokracisë së mirëfilltë Perëndimore në
Atdheut tonë, si klerikë katolikë dhe laikë, nga propaganda
dritëshkurtër ateisto - komuniste bërbaltej e anatemohej
pamëshirë…
Për të kuptuar më
mirë rrethin e ngushtë të miqve dhe shokëve me të cilët kleriku
shpirtbujar Mons. Dr. Oroshi, jetoi dhe punoi deri sa kaloi në
lumnin e pasosun, mjafton të lexohet më kujdes libri i ri
jetëshkrimor, që për 20 – vjetorin e amshimit na dhuroi një
ndër miqtë e tij të ngushtë studiuesi i palodhur Tomë Mrijaj.
Jetëshkrimi i
Monsinjorit, i pasur me burime origjinale historike. Ai është i
shkrirë në mënyrë organike dhe në harmoni të plotë me
bashkëpunëtorët e tij (një pjesë e mirë të së cilës ende
jetojnë dhe dëshmojnë sot), dhe që me kujdesin e një hulumtuesi
të vëmendshëm dhe pasionant Mrijaj, na e ka dhënë të gjallë
klerikun dhe bashkëatdhetarin tonë.
Në faqet e
monografisë, shohim se personazhi kryesor Oroshi, është ulur
këmbkryq në logun e burrave dhe bashkëbisedon ngrohtësisht me të
gjithë, në mënyrë të thjeshtë. Këtu fare mirë kupton
atdhedashurinë e zjarrtë të meshtarit dhe bashkëatdhetarëve të
tij në Amerikë; mesazhin e mallit të zhuritur të bashkëkombasve
tanë për mëmëdheun, ku kanë lindur dhe mësuar gjuhën e bukur
amtare, traditat dhe zakonet e lashta, që nuk i harruan kurrë…,
integrimin në jetën amerikane si domosdoshmëri e kohës…,
shqetësimet dhe hallet e komunitetit të vogël shqiptar dhe në
veçanti atij katolik në shtetin e New Yorkut, ku Shtetet e Bekuara
të Amerikës u bënë Atdheu i tyre i Dytë…
Edhe sot, ky mirditor i
pamposhtur deri në vdekje është këtu, sepse bashkëatdhetari
skrupoloz Mrijaj, na e ka sjellë atë të freskët, përmes fakteve
dhe dokumenteve historike, kujtimeve dhe dorëshkrimeve të tij
origjinale.
Dom Zefi, sikurse e
thërrisnin të gjithë në Atdhe dhe diasporë, është sot sërisht
në këtë auditor miqësh klerikë të nderuar katolikë e dashamirë
të tij dje dhe sot, besimtarë dhe bashkëatdhetarë, duke
buzëqeshur me gjithë zemër mes nesh, me çibukun e burrit të urtë
e të matur, sikurse malet e burrave të përmendur ndër shekuj të
Mirditës, fjalë pak e punëshumë, fisnik në shpirt e i dhembshur
me të gjithë, bari i palodhur i grigjës dhe një pjese të
popullit të vet, të endur udhëve të botës për liri dhe jetë më
të mirë.
Oroshi deri sa kaloi në
amshimin e jetës së pasosun, ishte krenar se çoi amanet vazhdimin
e traditës së mësuesve të tij të mëdhënj, që i mësuan shkrim
- këndim, si: Mjedja, Fishta, Harapi, Shllaku, Zadeja, Kurti,
Sirdani, Palaj, Prennushi, etj.
Meshtari i ri, u
arratis nga vendlindja me dhimbje në shpirt, i marrë nëpër gojë
për të keq dekada e dekada me radhë nga fletushkat e makinës
propagandistike të diktaturës, duke u përbaltur pa të drejtë, me
arsyen absurde: pse kishte pikpamje të ndryshme politike, ekonomike,
atdhetare, kulturore, për fjalën e lirë të demokracisë, që po
gjakosej në Shqipëri; i mohuar nga të gjithë në Atdhe (përveç
familjes së tij, që përshkoi kalvaret e internimeve dhe
shfarosjeve të ngadalshme, si në Gradisht të Lushnjës, Tepelenë
etj.); i djegur ose shkrirë nga malli për t’u rikthyer fizikisht
pranë grigjës së tij në Orosh të Mirditës…
Marrëdhënie shumë të
mira, sikurse shkruan studiuesi Mrijaj, Mons. Oroshi, ka pasur me
intelektual të tillë, si: veteranin e arsimit shqiptar dhe
studiuesin e shquar albanolog, Profesorin e Universitetit të
Palermos të Gjuhës Shqipe dhe një shtyllë e fortë mbështëse e
Qendrës Ndërkombëtare për Studimet Shqiptare Prof. Karl Gurakuqin
(1895 – 1971); poliedrikun dhe burrin e madh të shtetit Imzot Fan
Stilian Nolin, me të cilin dialogoi gjatë si një ekumenik i
papërsëritshëm (në prani të Kardinalit të Bostonit Caushing),
për ëndrrën e moçme të bashkimit të kishave shqiptare ortodokse
me ato katolike; Eminencën e Tij Kardinalin e New York – ut
Terrence J. Cooke D.D. (Terrence Cardinal Cook (1921 – 1983)
Archibishop of New York); kardinalët italinë: Antoniutti dhe
Giovanni Villot; poetin e romancierin e shquar modern, profesorin e
Universitetit të Mynihut Martin Camaj (1925 - 1994); Prof. Arshi
Pipa, intelektual i shquar; përkthyesin në gjuhën angleze të
poemës “Lahuta e Malcis” të poetit kombëtar Atë Gjergj
Fishta, gazetarin e famshëm të Radios BBC në Londër (Seksionin e
Gjuhës Shqipe), studiuesin dhe autorin e librit shkencor: “Historia
e Shqipnis” Tajar Zavalanin (1903 – 1966 alias Tomas – Henry
Zavalani); bashkëpunëtorin qysh nga numëri i parë në revistën:
“Jeta Katholike Shqiptare” (1966) në New York, Prof. Dr. Rexhep
Krasniqin (1906 – 2000); Lec Shllakun (1915) bashkëpunëtor i
revistës: “Jeta Katolike” dhe editor i revistave së diasporës,
si: “Koha e Jonë” (Paris), “Kombi Shqiptar”, “Shkumbini”,
“Shejzat” e Koliqit, “Diellin” e Bostonit dhe “Progresso”
revistë italo – amerikane në NY; gazetaren e famshme të “The
New York Timës”, Radios “Voice of Amerika” dhe në Zyrën e
Shërbimeve Strategjike të ShBA – së, intervistuesen e shumë
personaliteteve dhe presidentëve të Lindjes së Mesme, Nexhmije
Zaimi (1937 - 2003); enciklopedistin nga Malësia e Madhe Prof. Mhill
Marku (1919 – 1966); intelektualin e shquar Pader Paulin Margjokaj
O.F.M., që shërbente në Graz të Austrisë; Prof. Zef Vorf Nekaj
(1919 – 2003), poliglot, instruktor dhe hartues i teksteve të
gjuhës shqipe në Institutin e Gjuhëve të Huaja në Ministrinë e
Mbrojtjes Amerikane në Montery, California; Prof. Gjon Sinishta
(1930 - 1996), botuesi për 15 vjet (1980 – 1994) i revistës
“Buletini Katolik Shqiptar” (Albanin Catholic Bulletin); poetin
dhe editorin e “Diellit” (1909) Xhevat Kallajxhiun, i cili botoi
shumë artikuj për komunitetin dhe Kishën Katolik Shqiptare në
Amerikë; albanologun e shquar italian Atë Prof. Giuseppe (Zef)
Valentini (1900 - 1979); Atë Danjel Gjeçaj O.F.M. (1913 – 2002),
i arratisur nga ferri komunist, më vonë i emëruar si kapelan i
katolikëve shqiptarë në mërgim, bashkëpunëtor i Radio Vatikanit
(Seksioni i Gjuhës Shqipe) për një kohë të gjatë, studiuez
skrupuloz dhe njohës shumë i mirë i bashkëkohësve të vet, por
më sëshumti i profesorit të tij të dashur Atë Gjergj Fishtës,
veprat e të cilit u përkujdes t’i botonte në mërgim; Dom Nikoll
Kimza (1878 – 1960), me të cilin udhëtoi nga ish – Jugosllavia
në Italy, bashkëpunëtor i ngushtë me revistat: “Hylli i Dritës”
(1913), “L.E.K.A.” (1929), “Kumbona e së Diellës” (1938),
“Lajmëtari i Zemrës T’Jezu Krishtit” (1914), etj.; General
Abaz Kupi (1892 – 1976), prijës i denjë i lirisë shqiptare një
bir dhe hero i vërtetë i Krujës së Gjergj Kastriotit, të cilit i
kreu amanetin, duke i thënë meshë për shpirtin e tij për një
vit me radhë; bisnesmenin e suksshëm në Boston veprimtarin,
filantropolistin, patriotin dhe bujarin fisnik Anthony Athanas (1911
– 2005); Dr. Hamdi H. Uruçin M.D.; klerikët e nderuar:
Shkëlqësinë e Tij Imzot Rrok Mirdita (sot Arqipeshkëv
Metropolitan në Arqipeshkëvinë Metropolitane Tiranë – Durrës);
famullitarin e sotshëm të Kishës “Zoja e Shkodrës” Dom Pjetër
Popaj; misionarin e Krishtit, që shërbeu 10 vjet në Brazil dhe New
York, Dom Lazër Sheldijën (1928 - 1988); kryetarin e Këshillit të
Kishës, aktivistin e palodhur Tonin Mirakaj, Ismet Ukë Sadiku
Berisha; Kapidanin e Mirditës Ndue Gjonmarku, jurist i lauruar në
Itali dhe Kryetar i Bllokut Indipendent; mikun e tij të ngushtë
Reverend Baba Rexhepin (1901 – 1995) Kryegjysh Botëror i Teqes
Bektashiane në Detroit, duke ruajtur traditën e tolerancës
shumëshekullore dhe respektin për njeri – tjetrin, këmbenin
vizita dhe telefonata reciproke për Krishtlindje, Pashkë, Bajram,
Ramazan dhe festën bektashiane të Ashurës; Dr. Çesk Ashta e Kolë
Çuni, që ishin edhe redaktorët e parë kur mori jetë e bekim
revista: “Jeta Katholike Shqiptare” (Catholic Albanian Life),
duke u bërë shpejt vatër e ngrohtë e atdhedashurisë, fesë dhe
përparimit të komunitetit të vogël shqiptar në Amerikë;
teologu, filozofi dhe profesori i shquar në universitetet amerikane:
“Siena College” Albany (N.Y.), në “St. Joseph’s College”
në North Ëindhom të shtetit Main, françeskani Prof. Dr. Andrea
Nargaj (1919 - 1999); pinjollin e familjes së famshme nacionaliste,
elbasanlliun Prof. Luan Ahmet Gashin (1923 – 2005); Dr. Agim Leka;
famullitari i Kishës së “Zojës Pajtore” në Detroit Dom Prek
Ndrevashaj, Dr. Lec Zojzi M.D. etj. etj.
Esenca dhe mesazhet
e jetëshkrimit
Tek shfleton me kujdes
librin e studiuesit shqiptaro – amerikan Tomë Mrijaj: “Monsinjor
Dr. Zef Oroshi – Një Jetë e Shkrirë për Fe e Atdhe”
(New York, 2009), të bie në sy struktura e ndërtimit të veprës.
Në hyrje autori, ka nënshkruar, se: “Monografia
i kushtohet themeluesit dhe udhëheqësit të Kishës së Parë
Katolike Shqiptare në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, atdhetarit
dhe klerikut Mons. Dr. Zef Oroshit (1912 – 1989) në 20 –
vjetorin e kalimit në amshim”.
Vepra e re hapet me një
parathënie sinjifikative, hartuar me kulturë nga studiuesi i
mjedjalogjisë shkodrani erudit Dr. Mentor Quku. Nuk është rastësi,
që autori Mrijaj, ka si lexues dhe kritik të parë të monografisë
pikërisht studiuesin e apasionuar pas figurës poliedrike të
klerikut katolik, rilindasit produktiv, shkrimtarit, atdhetarit të
flaktë shumë të mirënjohurin Dom Ndre Mjedja (1866 - 1937).
Studiuesit
bashkëkohorë: Quku dhe Mrijaj, kanë të përbashktën, se
plotësojnë dhe begatojnë shumë mirë figurat Mjedja – Oroshi,
që njëherit ishin bashkëkohës. I pari ishte profesor i letërsisë
në Kolegjën Saveriane (1859, Kolegji Papnor Shqiptar) në Shkodër,
duke i dhënë mësim nxënësit shembullor të zgjuar Zef Oroshi (që
më vonë do të bëhet Monsinjor); ndërsa i dyti Oroshi, ishte një
nxënës shumë i dashur i dishepullit të tij – Profesor Dom Ndre
Mjedjes.
Për më tepër, në
faqet jetëshkrimore mësojmë, se Rilindasi mendjendritur Mjedja, ka
mbajtur afër, zbuluar e stimuluar talentin e mirditorit të mprehtë
dhe të vendosur Zef Oroshi, për t’i shërbyer udhëve të
dedikimit: Zotit, Atdheut
dhe Përparimit.
Mons. Oroshi, do të
shkruaj me mirënjohje e falënderim për mësuesin e tij: “Mjedja
vdiq, por shkolla e ti mbeti e pavdekshme.”
Studiuesi Dr. Mentor
Quku (1939), autor i kolanës së 11 librave monografik, përkushtuar
Mjedjes, vlerëson: “Meshtari
Emzot Zef Oroshi, në kushte të vështira, vuri gurthemelet e fesë
katolike shqiptare në Amerikë. Në vitin 1985 del në pension.
Ashtu si mësuesi dhe dishepulli i tij (është fjala për Dom Ndre
Mjedjen, shënimi im K.K.), Emzot Zef Oroshi, ishte shembull i
përpjekjeve për ekumenizëm, për dialog mes besimtarëve të
besimeve të ndryshme. Autoriteti i Mjedjës, në këtë drejtim
ishte absolut…” (Dr.
Quku, f. 13).
Jetëshkrimi në fjalë
ka gjithësej 395 faqe, të mbështetura tërësisht në dokumente
arkivore, jetësore dhe foto, shumica e të cilave ekspozohen për
herë të parë. Midis shumë të tjerave, dëshmi historike
origjinale është fotoja ku një grup studentësh të rinj të
klerit katolikë shqiptarë, që gjendeshin në Kolegjin “De
Propaganda Fide” (Romë), në vitin 1940 takohen me “Poetin
Kombëtar” At Gjergj Fishta.
Në rreshtin e dytë,
majtas i pari në këmbë është edhe studenti seminarist Zef
Oroshi. Me andje lexuesi i kujdesshëm, mund të kundrojë episode,
histori e ngjarje të përjetuara të protogonistit kryesor Mons. Dr.
Oroshit, të shkrirë brenda vetë jetës së komunitetit shqiptarë
në Amerikë.
Kështu hulumtuesi
shqiptaro - amerikan, na ka dhënë Dom Zefin një njeri me shpirt e
zemër të madhe atdhetari, përmes historive të vendlindjes së tij
në Orosh të Mirditës, më vonë në Kosovë, Itali dhe deri sa ai
mbërrin në Tokën e Bekuar të Amerikës, që bëhet Atdheu i Tij i
Dytë.
Hienat e pangopshme
komuniste, përmes urdhërit me shkrim të lëshuar nga Enver Hoxha
dhe marrë përsipër për zbatim direkt nga kryexhelati sadist
Mehmet Shehu, kërkojnë me çdo kusht arrestimin e priftit të
katundit. Këto detaje dhe shuma e ofruar për kapjen gjallë të
klerikut Dom Oroshit, janë zbardhur me një gjuhë të thjeshtë dhe
ashtu sikurse kanë ndodhur. Për të realizuar këtë skenar, ishte
leshuar si qen i tërbuar togeri kriminel Hodo Hatibi nga Kurveleshi,
i vetëquajtur me nofkën kobndjellëse toger Baba. Ulkonja parti
lëshoi këlyshin e vet, të cilin e hangri me një kafshatë të
gjallë më vonë tek e vari në litar, për të mbuluar mizoritë që
ai dhe Mehmet Shehu bënë në Shkodër dhe Mirditën e pamposhtur…
Mirdita origjinale e
kohërave të hershme të historisë dhe gjatë shekujve ka nëshkruar
lavdinë e saj. Me një shpejtësi të madhe zhvillohen ngjarjet në
Shqipëri, mbas vendosjes së diktaturës komuniste në vend. Fjala
diktaturë, nuk është gjetje retorike ose shpikje përçudnuese
ndaj këtij sistemi, por vetë komunistët thonë, se në Shqipëri u
vendos diktatura e proletariatit, e njëjtë kjo me ish vendet e
Bllokut Komunist në Europën Lindore, ku si padrone ishte Rusia (ish
- Bashkimit Sovjetik) me kriminelët kundër njerëzimit Lenini dhe
Stalini.
Mediat e huaja,
megjithse nuk lejoheshin të atashoheshin në Atdhe, përmes të
porsa të arratisurve politikë nga Shqipëria, vazhdimisht shkruanin
për persekutimin, që kishte filluar me hapa të përshpejtuar në
Shqipëri, ku epiqendra e termetit komunist u bë Shkodra
kundërkomuniste, që kërkonte të ruante vlerat e perlave të
djepit të kulturës. Brenda burgut të madh të Shqipërisë, në
Shkodër deri në vitin 1947 u hapën 12 burgje. Tre vjet më vonë
(1950), panairit të krimeve ndaj banorë të saj do t’i shtohen
edhe 14 burgje të tjera, për të mbajtur në qeli të ftohta bijtë
më të mirë të Shkodërlocës, duke iu nënshtruar hetuesisë,
torturave çnjerëzore, pushkatimit me rradhë e pa rradhë dhe me
vdekje misterioze të organizuar në fshehtësi nga Sigurimi i
Shtetit, që po linde me gjak e po mbahej me gjak mbi kufomat e
pafajshme. Shkurt: ishte vënë përballë togës së pushkatimit
truri ose ajka e kulturës më të ndritur shqiptare ndër shekuj…
Duhet thënë se
asokohe krimi dhe terrori sistematik ishte rritur shumë ndaj dy
motrave kundërkomuniste: Shkodrës dhe Mirditës, në Shqipërinë e
Veriut, të cilat e pësuan më rëndë nga diktatura se shumë
qytete të Shqipërisë së Jugut të marrë sëbashku. Këtë gjë e
mësojmë edhe përmes korrespondencës së pasur, që ndodhet në
librin që kemi sot në dorë.
Autori Mrijaj, përmes
një analize të detajuar për ndodhi të veçanta historike ecë në
një linjë sinkronike argumentuese edhe me shumë autorë të tjerë
nga Shqipëria.
Kështu studiuesit Dr.
Pjetër Pepa, ish Ambasador i Shqipërisë në Selinë e Shenjtë në
Vatikan, në librat e tij: “Dosja e Diktaturës” (1995),
“Tragjedia dhe Lavdia e Klerit Katolik në Shqipëri” (2007) dhe
Uran Butka, në librin e tij: “Lufta Civile në Shqipëri 1943 –
1945” (Tiranë, 2006), përmes dokumenteve historike të dlira në
Qendrën e Arkivave të Shtetit në Tiranë, shkruajnë për
rezistencën e vendosur kundërkomuniste në Mirditë. Jo të pakët
janë dëshmitë historike nga të arratisurit nga Shqipëria dhe
burgjet e saj. Të tilla janë kujtimet e Kapidanit të Mirditës
Ndue Gjomarkaj, Kolec Pikolini, Ndue Melyshit, Tonin Mirakaj, etj.,
një pjesë e së cilës janë të botuar edhe në shtypin e kohës,
libra me kujtime dhe dëshmuar disa herë gojarisht dje dhe sot…
Përputhshmëria e
ngjarjeve të përshkruar nga studiuesi Mrijaj, me shumë dokumente
arkivore në Tiranë, dhe ato të ofruar për Mirditën dhe klerin
katolik nga hulumtuesit nga Shqipëria Dr. Pepa dhe z. Butka, tregon
seriozitetin dhe përgjegjshmërinë me të cilin jetëshkruesi ka
punuar gjatë shumë vitëve, për të nxjerrë në dritë
monografinë, duke e pasuruar përmes ngjarjeve rrëfyer ndër vite
nga kleriku dhe atdhetari i shquar Dr. Oroshi.
Gjatë kohës që
meshtari ishte si azilant politik në Mitrovicë (Kosovë) më
3.2.1953, i dërgon një letër prej katër faqesh Kapidanit të
Mirditës Ndue Gjomarkut, që ishte në Romë. Ndër të tjera, ai e
informon imtësisht për gjendjen e rëndë, në të cilën gjendej
Mirdita dhe Shqipëria, një vit para arratisjes në ish –
Jugosllavi, duke i bërë një analizë konkrete tragjedisë brenda
burgut të madh plot skllevër, ku ishte plandosur fatkeqsisht
populli i mjerë shqiptar, nën kthetrat e manjakut kundërshqiptar e
kundërkatolikut të tërbuar ardhacakut të huaj Enver Hoxha.
Ja një pasazh nga
letërkëmbimi Oroshi - Gjomarku, që hulumtuesi Mrijaj, ka ofruar
për lexusin për herë të parë:
“Për sa m’pytni
përmbi vendin tonë, Mirditë, po Ju përgjegjem, për ç’ka t’më
bjeri ndërmend shkurtimisht.
Sigurisht qi
vuejtjet materjale e fizike, i ka përjetue gjatë në Shqipnia këto
vjetët e fundit janë qenë ma të randa, se t’atyne qi gjinden qe
me kohë në mërgim; megjithatë, unë për vedi tesh nuk i baj të
paqenme për sa më ban jeta dhe jo për ndonji kryenaltsi të
pavend, vetëm sepse kam pas rastin me pa s’afërmi zhvillimin e
tregtis së tmerrshme në vllaznit tanë; me derdh lot e djersë
gjakut me ta; me njoftë karakteret e ndryshme, të mirin e të
keqin; idealistin e vërtetë dhe oportunistin e degjenerum; me
njoftë visaret e çmueshme të karaktereve të çelikta të malcorit
tonë dhe të katundarit, të cillit tallazet e vuejtjeve, në
thjeshtësin e tij të pa shum teori, i kanë formue ma së mirit
ndërgjegjen e drejtë kombtare e ka sakrifikue gjithçka për të
mirën e Atdheut; gjithashtu megalomanin, qi i zhytun deri në fyt në
nji opurtunizëm servil e të poshtëm, ka trathtue gjakun e
vllazënvet të vet; me fjalë të shkurta, mikun e vërtetë e mikun
e kujtum.
…Me keqardhje, na
duhet të thomi, qi kurrdonji herë nuk i asht shti popullit shqiptar
sistematikisht nji përçamje aq e madhe, me parimin “devide et
impera” (përça e sundo, shënimi im K.K.) sa ndër kohnat e sodit
nga klika sunduese e Shqipnis; përçamje në familje, përçamje në
fshatarsi, përçamje ndër qytetarë, shkaktue nga agjentat e
“Sigurimit”, tue privilegjue të kqijt ose agjentat e tue shtypë
popullin me anën e tyne.
Vetë klika e
Tiranës asht mundue edhe deri diku ia kanë dalë me shti përçamje
të përjetshme në mes të Toskëve e Gegëve. Toskët, pothuejse
tesh 8 vjet e kndej, kanë fatin e popullit shqiptar dhe Shqipnis në
dorë.
Sot Mehmet Shehu, ka
zgjedhë e futë në Sigurim nierzit e anës së Jugut, të
kompromentuem derinë fyt me gjakun e popullit shqiptarë, nierz të
lindun dhe të formuem në farkën e kanibalve të regjun me gjak e
qi Mehmeti i njeh mirë, se edhe në ndrrimin e nji situate, ata nuk
presin shpëtim. Prandaj janë oficera të naltë Sigurimi, nierzit
ma kriminela e gjaksor të regjun, injoranta, të cillët, jo vetëm
nuk dijnë ç’don të thotë ndërgjegje kombtare, por nuk kanë në
vedi as ma të voglen nienjë humanitare.
Ksish me pozita ma
me randsi, janë: mallakastralijt, skraparas, lab, korçar e vlonjat,
e jo me pakicë, por deri në 5 ose 6 oficera nji shpijet; të gjith
barij, hamaj, teneqexhi, nallban etj…” (Mrijaj,
f. 59)
Vazhdon